Muzej savremene umjetnosti Crne Gore
Kruševac bb, Podgorica, Crna Gora
info@msucg.me
+382 20 225 043

Zbirka Galerije umjetnosti nesvrstanih zemalja „Josip Broz Tito“, Titograd

Muzej savremene umjetnosti Crne Gore naslijedio je jednu od najatraktivnijih zbirki umjetničkih djela u zemlji – zbirku bivše Galerije umjetnosti nesvrstanih zemalja „Josip Broz Tito“. Galerija je pod ovim nazivom osnovana 1. septembra 1984. godine i čitavu je deceniju sprovodila vrlo specifičnu kulturnu misiju ne samo u Crnoj Gori, već i u jednom dijelu svijeta. Pored niza zanimljivosti, danas se u ovoj zbirci može vidjeti i jedna stranica istorije Crne Gore koju je tada dijelila sa ostalim republikama nekadašnje Jugoslavije. To je stranica na kojoj markantno mjesto zauzima pečat kulture, oličen u prikupljenim umjetničkim djelima iz nesvrstanih zemalja. Galerija umjetnosti nesvrstanih zemalja „Josip Broz Tito“ prestala je da postoji 1995. godine.

Zbirka Galerije umjetnosti nesvrstanih zemalja „Josip Broz Tito“ podijeljena je po teritorijalnom principu, u četiri podzbirke: Evropsku, Azijsku, Afričku i Latinoameričku.

Evropsku umjetničku zbirku, veoma značajan i vrijedan segment ukupnog fonda Galerije umjetnosti nesvrstanih zemalja „Josip Broz Tito“, čini 295 umjetničkih djela umjetnika iz osam zemalja: Malte, Kipra, Slovenije, Hrvatske, Srbije, Kosova, Bosne i Hercegovine i Crne Gore. Postojeći materijal u zbirci je raznovrstan, radovi su urađeni u više medija – crtež, slika, skulptura, grafika, kolaž… Predstavljaju tradicionalne, istorijske i kulturne vrijednosti prostorā iz kojih potiče ukazujući na savremena stremljenja u ovoj oblasti, ali i napore da se na ovom planu u svim sredinama ostvari univerzalnost likovnog kazivanja.

Muzejski predmeti iz Azijske zbirke, koja broji 139 eksponata, potiču iz 17 zemalja: Avganistana, Bangladeša, Burme, Filipina, Iraka, Indije, Indonezije, Jermenije, Jordana, Kampučije, Koreje, Malezije, Nepala, Pakistana, Palestine, Sirije i Šri Lanke. Zbirka obuhvata likovna ostvarenja izvedena u različitim tehnikama i stilskim pravcima XX vijeka. Predmetnu građu čine slike, skulpture, reljefi, muzički instrumenti, etnološki materijal i djela primijenjene umjetnosti. Građa je veoma interesantna jer obuhvata aspekte različitih kulturno-istorijskih djelatnosti koje svjedoče o razvoju i sudbini narodā i prostorā sa kojih potiču.

Djela iz Afričke zbirke (koja je po mnogo čemu jedinstvena) svojim visokim umjetničkim i estetskim vrijednostima i ogromnim kulturološkim potencijalom pružaju izuzetan doprinos razumijevanju, povezivanju i interkulturnom dijalogu. Zbirka je veoma raznorodna, kako u pogledu materijala u kojem su realizovana umjetnička djela, tako i kada je riječ o vrstama likovnog izraza i korišćenju likovnih tehnika. Čini je 206 eksponata iz 21 afričke zemlje – Alžir, Angola, Benin, Burkina Faso, Egipat, Etiopija, Gabon, Gvineja, Kenija, Libija, Mali, Mozambik, Nigerija, Sao Tome i Principe, Somalija, Tanzanija, Togo, Tunis, Uganda, Zambija i Zimbabve.

Zbirku umjetnina iz Latinske Amerike čini 171 eksponat iz 10 zemalja, i to iz: Bolivije, Kube, Meksika, Venecuele, Perua, Gvajane, Kolumbije, Jamajke, Nikaragve i Argentine. U zbirci su zastupljena djela izvedena različitim tehnikama (slike, crteži, grafike i skulpture), koja ilustruju život i običaje država iz kojih potiču. Većinu radova karakteriše snažan društveni angažman.

Sa namjerom da se fond revitalizuje, da se ožive istraživačke i umjetničke prakse, da se obnove međunarodne veze i, uopšte, da se povežu sa širom stručnom i umjetničkom zajednicom, početkom 2022. godine pokrenut je aktuelni projekat MSUCG-a pod nazivom „Laboratorija Kolekcije umjetnosti nesvrstanih zemalja“. Svojim zapaženim djelovanjem, istražujući nasljeđe, razvijajući nove programe i prakse, doprinoseći njihovoj implementaciji u umjetničke i edukativne programe Muzeja savremene umjetnosti (kao i povezivanju ove izuzetno vrijedne i bogate zbirke – koja svjedoči o važnom internacionalnom istorijskom kontekstu – sa međunarodnom akademskom i umjetničkom zajednicom), nastoji intenzivirati prisustvo na međunarodnoj sceni savremene umjetnosti. Namjera je da se ovim programom u kontinuitetu razvijaju aktivnosti koje bi doprinijele istorizaciji, novim čitanjima i obnavljanju međunarodnih komunikacija i razmjena koje je kolekcija njegovala.

Projekat realizuje tim kustoskinja i konzervatorki, i to: Marina Čelebić, Anita Ćulafić, Nada Baković i Natalija Vujošević.

Evropska zbirka

Antički krčag

period kiparsko-arhajski I, 725-600 p.n.e. ; boja Bihrom IV.
22 x 17,5 x 17cm
Kipar

Ples

Logar Lojze
1986. godina
Sitoštampa, 100,8x70cm
Slovenija

Porodica

Chalupova Zuzana
1988. godina
ulje na platnu, 39,5x56cm
Vojvodina

Ratnik sunca i meseca (Smrt ratnika)

Trkulja Radislav
1988. godina
ulje na platnu, 74,5x89cm
Srbija

Azijska zbirka

Očuvanje i unapređenje autentičnih vrijednosti nacionalne kulture uslov je za razvoj kulturnog pluralizma u svijetu, o kojem indijski umjetnik S.Nandagopal bilježi:
“Da bi pripadao sadašnjem trenutku u mojoj zemlji i svijetu moram se, krajnje neprirodno, prepustiti jeziku koji su savremeni majstori skulpture izgradili. Ovo djeluje kao razočarenje, jer mogao bih se izgubiti među mnogima. Poznato je da su mnogi veliki majstori bili prinuđeni učiniti isto što i ja. Van Gogh, Matisse, Picasso, Klee i Moore- pronašli su, svaki pojedinačno, svoj put ka izvornim bogatstvima trećeg svijeta, koja su meni, umjetniku trećeg svijeta, prirodno nasljedstvo. Njihov je zadatak bio da tu uveliko otuđenu svijest trećeg svijeta usklade s opštim okvirima evropske misli i osjećajnosti, a upravo je to moj zadatak- da uskladim tradicionalnu svijest koja je dio mog nasljeđa s modernim okvirima misli i osjećajnosti.“

Drvo

S.Nandagopal
Mesing / skulptura, 60×43,5×10 cm
Indija

Tri žene

Hassan Quamrul
Ulje na platnu/ 106,5×76,5cm
Bangladeš

Srebrna palma

Autor nepoznat
Srebro i zlato, 38X26cm
Irak

Pustinja broj 10

Saadi Al Kaabi
1974.
Kombinovana tehnika, 106x91cm
Irak

Afrička zbirka

Makonda skulpture se zbog originalnosti i specifičnosti smatraju ključnim predstavnicima afričke figurativne umjetnosti. Postoji sedam stilova ove vrste skulpure. Makonda Jedinstvo je snaga je izuzetan primjer stila poznatog kao makonda porodično stablo koji se razvio iz izvornog Dimingo (Ujamaa) stila . Skulptura prikazuje članove proširene porodice uključujući prošle i sadašnje generacije koji podupiru jedni druge, okupljene oko zajedničkog pretka. Izrađuje se od ebonovine, može biti visoka do 2 metra a za njeno izvođenje potrebno je više mjeseci rada.

Jedinstvo je snaga

Vitorino Antoni Madonga
Drvo, 164 x 18 x 20 cm
Tanzanija

Zmaj

Grupa Bogolan Kasobane
Bogolan, 132 x 84 cm
Mali

Golub mira

Paul Ahyi
Drvo, bronza, 126 x 133 x 112 cm
Togo

Porodica

Bernard Matemera
1987. godine
Bijeli mermer, 250 x 163 x 159 cm
Zimbabve

Zbirka Latinske Amerike

Čekanje

Norha Beltran
1986. godine
Ulje na platnu, 61 x 50 cm
Bolivija

Seljanke sa jezera Titikaka

Guido Chire Balderrama
1986. godine
Akrilik na platnu, 82 x 120 cm.
Bolivija

Studija jednog grada Titograda

Moises De Los Finale Al De Coa
1985. godine
Kombinovana tehnika, 90 x 181 cm
Kuba

Golub mira

Rene Portocarrera
Grafika, 16 x 23,5 cm
Kuba