JU Muzej savremene umjetnosti Crne Gore (u daljem tekstu: MSUCG), osnovan je 31. marta 2023. godine, Odlukom Vlade Crne Gore, a kroz transformaciju JU Centar savremene umjetnosti Crne Gore. MSUCG je pravni sljedbenik Centra i nekadašnje Galerije umjetnosti “Josip Broz Tito”, Titograd, tako da posjeduje raznovrsan muzejski material, od čega je najeći dio sa statusom pokretno kulturno dobro. Dakle, Zbirka Galerije umjetnosti nesvrstanih zemalja “Josip Broz Tito”, Titograd, je 2024. godine, zbog svoje izuzetne kulturne vrijednosti, kao memorija na ovaj istorijski period, organizaciju i raznovrsnost sadržaja, status kulturnog dobra od nacionalnog značaja.

Shodno propisima i osnivačkim aktima, MSUCG obavlja sljedeće poslove muzejske djelatnosti: sakupljanje, čuvanje, zaštitu, istraživanje, stručnu i naučnu obradu, dokumentovanje, sistematizaciju u zbirke, prezentaciju i valorizaciju muzejskog materijala iz oblasti savremene umjetnosti, kao i njegovu procjenu istorijske, naučne, umjetničke i tržišne vrijednosti. Dakle, misija ovog Muzeja je da aktivno podstiče razvoj savremene umjetničke scene Crne Gore, kao centar prikupljanja, proučavanja i predstavljanja savremenih umjetničkih praksi. Takođe, Muzej je svoje aktivnosti usmjerio i na međunarodnu saradnju, kako bi omogućio aktivno praćenje i prezentovanje aktuelnih umjetničkih tokova, i uticao na formiranje veoma žive i dinamične međunarodne scene, čiji dometi bi bili prepoznati u međunarodnim okvirima.

• Stručna djelatnost Muzeja ostvaruje se kroz:
• Odjeljenje umjetničkih zbirki;
• Eksperimentalno odjeljenje;
• Odjeljenje za dizajn, produkciju i odnose sa javnošću;
• Odjeljenje za edukaciju;
• Odjeljenje za muzejsku dokumentaciju;
• Odjeljenje za zaštitu muzejskog materijala i muzejske dokumentacije

Trenutno sjedište MSUCG je u dvorskom kompleksu Petrovića na Kruševcu, gdje najveći dio zdanja datira s kraja XIX vijeka i ima status kulturnog dobra. U sklopu dvorskog kompleksa nalazi se i crkva Svetog Dimitrija, sagrađena 1894. godine, koja je bila i porodična kapela kralja Nikole I. Ozidana je od tesanog kamena sa kupolom i četvorougaonim zvonikom od strane zidara Miloša Lepetića. 1997. godine izgrađen je otvoreni objekat za muzičke manifestacije – Muzička kapela, koja djeluje u sklopu Muzeja. Reprezentativnu zgradu Dvorca podigao je kralj Nikola I Petrović, namijenivši je svom sinu, knjazu Mirku Petroviću. Dvorac je izgrađen 1891/92, nedugo nakon oslobođenja Podgorice od turske vlasti. Kamen temeljac za gradnju Dvorca na Kruševcu postavljen je 20. aprila 1891. nedaleko od desne obale Morače, na tada osamljenom uzvišenju Kruševac, koje je bilo imanje porodica Milonjić, Zlatičanin i Harović. Dvorac je građen po planu nepoznatog projektanta, uz angažovanje lokalnih majstora, a rukovodilac radova bio je inženjer Marko Đukanović. Radovi na izgradnji dvorskog kompleksa: dvor, perjanička kuća i dvorska kapela, okončani su 1894. godine. Dvorski kompleks je posjedovao i veliki park čije je uređenje otpočelo 1905. godine, kada je i počela dogradnja sprata Dvorca i pomoćnog objekta „kužine“. Tokom 1906. godine, izvedeni su radovi na uređenju fasada, izgradnji stepeništa, stubova i terase na zapadnoj strani dvora, a 1908. izvršeni su radovi na temeljnoj rekonstrukciji pomoćnih objekata, štale, i uvedeno električno osvjetljenje. Krajem 1910. po planu francuskog arhitekte, Andre Safreja, uz angažovanje lokalnih majstora izgrađen je „Paviljon za gajenje cvijeća“ (Botanička bašta).

Za vrijeme balkanskih ratova Dvorac i pomoćni objekti bili su preuređeni za bolnicu koja je tu radila do 1974. godine. 1919. Američki Crveni krst renovirao je palatu princa Mirka na Kruševcu i pretvorio je u bolnicu i svoje sjedište. Godine 1984. čitav kompleks je revitalizovan i pretvoren u izložbene prostore. U novembru iste godine, u kompleksu je otvorena Galerija umjetnosti nesvrstanih zemalja „Josip Broz Tito“, koja je radila sve do aprila 1995. godine, kada je osnovan Centar savremene umjetnosti Crne Gore, kao pravni sljedbenik nekadašnje Galerije i Republičkog centra za kulturu. U januaru 2012. godine, prvi sprat Dvorca Petrovića ustupljen je Fondaciji Petrović Njegoš, čiji je osnivač princ Nikola Petrović, direktni potomak porodice kralja Nikole.

Perjanički dom, kao dio Dvorskog kompleksa na Kruševcu je jedan od izložbenih prostora Muzeja savremene umjetnosti Crne Gore. Radovi na izgradnji Perjaničkog doma, započeti su 1891. godine, a okončani 1894. godine. Dvospratna zgrada, pravougaonog oblika, je podignuta sa prvobitnom namjerom da služi perjanicima, kraljevoj gardi, a nakon balkanskih ratova objekat Perjaničkog doma korišćen je za potrebe gradske bolnice. U vrijeme revitalizacije kompleksa, 1984. godine, prostor Perjaničkog doma je adaptiran i pretvoren u galerijski. Period rada Galerije umjetnosti nesvrstanih zemalja, bio je značajan i po tome što su u ateljeima koji su bili smješteni u prizemlju galerije, radili brojni umjetnici Indije, Kipra, Angole, Šri Lanke, Kube, Venecuele, Meksika, koji su takođe izlagali u ovom prostoru.

Danas, u okviru programa MSUCG, realizuju se i organizuju tematske izložbe, edukativni i književni programi, predavanja, simpozijumi i slično.

MSUCG za svoje izložbene projekte koristi i Galeriju Muzeja, koja je smještena u bivšoj zgradi Leksikografskog zavoda, u samom centru Podgorice, koja je djelo istaknute arhitektkinje Svetlane Kane Radević. Zgrada u kojoj je smještena Galerija je nesvakidašnji objekat, rađen u staklu i predstavlja jedan od simbola Podgorice. Građena je u periodu 1984 – 1989. godine, agalerijski prostor je otvoren za javnost 1995. godine. Ispred galerije nalazi se bronzani spomenik posvećen velikom ruskom pjesniku Aleksandru Puškinu i Nataliji Gončarovoj, koji je postavljen 2002. godine. Koncepcija galerije od samog osnivanja zasniva se na predstavljanju najaktuelnijih trendova u vizuelnoj umjetnosti, prije svega kroz samostalne izložbe savremenih umjetnika iz zemlje i inostranstva, kojima se kroz nove pristupe afirmišu značajne umjetničke pojave iz oblasti vizuelne umjetnosti, uz istovremeni kontinuirani rad na popularizaciji kulture i edukaciji publike.

Trogodišnji rad MSUCG se može predstaviti kroz brojne projekte u zemlji i inostranstvu, u okviru kojih su se predstavila značajna svjetska imena savremene umjetničke scene, kao što su: Erro, poznati islandski umjetnik po primjeni pop-umjetničkih tehnika u analizi političkih, društvenih i kulturnih fenomena (izložba realizovana u saradnji sa Muzejem savremene umjetnosti u Rejkjaviku, autorski tim: mr Maša Vlaović i Danielle Kvaran); Kiki Smith, jedno od najznačajnijih imena savremene američke umjetnosti, a koja kroz svoje radove istražuje teme tijela, prirode, duhovnosti i ljudske egzistencije; Sam Durant, američki umjetnik koji je kroz svoj opus istražio naslijeđe Pokreta nesvrstanih i njegove implikacije na savremeni svijet, koristeći raznovrsne umjetničke medije kako bi preispitao političke, kulturne i društvene kontekste ovog globalnog fenomena; Odile Decq, francuske arhitektice i umjetnice; Yoko Ono, Mirsad Begić, Vlado Martek, Bojan Šumonja, Siniša Ilić, Vladan Radovanović, Maja Smrekar, Max Neumann, Sindi Šerman (autorski tim Gunnar Kvaran, Milica Bezmarević i Blanka Marković) i drugi. Pored navedenog, MSUCG kroz višegodišnji istraživački projekat Crna Gora danas, prikuplja dokumentaciju i prezentuje savremene crnogorske umjetnike u zamlji i inostranstvu, u okviru samostalnih i kolektivnih izložbi i otkupom umjetničkih radova za potrebe popunjavanja muzejskih zbirki.

Danas MSUCG posjeduje 1.146 muzejskih predmeta, koji su sistematizovani u sljedeće muzejske zbirke:
1. Galerije umjetnosti nesvrstanih zemalja “Josip Broz Tito”, sa četiri podzbirke: Evrope, Azije, Afrike i Latinske Amerike;
2. slikarstva moderne i savremene umjetnosti;
3. crteža, grafika i akvarela moderne i savremene umjetnosti;
4. skulpture i instalacija moderne i savremene umjetnosti;
5. novih medija;
6. Eksperimentalnog odjeljenja.